{"id":31,"date":"2016-05-07T22:47:46","date_gmt":"2016-05-07T21:47:46","guid":{"rendered":"http:\/\/gtj.pttk.local\/?page_id=31"},"modified":"2016-11-22T18:46:46","modified_gmt":"2016-11-22T17:46:46","slug":"styl-western-w-turystyce","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/gtj.pttk.pl\/index.php\/styl-western-w-turystyce\/","title":{"rendered":"STYL WESTERN W TURYSTYCE"},"content":{"rendered":"
Tekst Wojciech Adamczyk<\/b><\/p>\n
Western w turystyce pod patronatem PTTK ma sw\u00f3j pocz\u0105tek w lipcu 2001 roku, kiedy to podj\u0119ta zosta\u0142a decyzja o mo\u017cliwo\u015bci rozszerzenia uprawnie\u0144 przodownickich II stopnia o licencje western. Zdobycie tej licencji dawa\u0142o przodownikom niezb\u0119dn\u0105, podstawow\u0105 wiedz\u0119 dotycz\u0105c\u0105 przygotowania koni do turystyki, a tak\u017ce uprawnienia do szkolenia turyst\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieli je\u017adzi\u0107 w tym stylu. Stale zwi\u0119kszaj\u0105ca si\u0119 liczba os\u00f3b uprawiaj\u0105cych turystyk\u0119 z wykorzystaniem wiedzy i sprz\u0119tu westernowego, jak r\u00f3wnie\u017c rosn\u0105ca liczba o\u015brodk\u00f3w turystycznych promuj\u0105cych ten styl doprowadzi\u0142y do kolejnej zmiany w spojrzeniu Komisji GTJ na western. Obecnie kursy przodownickie I i II stopnia odbywaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w stylu western. Program szkolenia na tych kursach jest tak skonstruowany, \u017ce osoby, kt\u00f3re uzyskuj\u0105 stopie\u0144 przodownika western maj\u0105 znacznie szersz\u0105 wiedz\u0119 na tematy zwi\u0105zane z turystyk\u0105 westernow\u0105 ni\u017c poprzednio w przypadku licencji western. Nowo\u015bci\u0105 w programie PTTK jest r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdobywania odznak je\u017adzieckich w stylu western. Zdobycie ich jest oczywi\u015bcie konieczno\u015bci\u0105 przy kwalifikacji na kurs przodownicki.<\/p>\n
Zapoznajmy si\u0119 zatem z bogat\u0105 skarbnic\u0105 wiedzy o koniach i je\u017ad\u017acach jak\u0105 niesie ze sob\u0105 styl western, styl kt\u00f3ry narodzi\u0142 si\u0119 w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej kilkaset lat temu, a od oko\u0142o 30 lat z powodzeniem podbija Europ\u0119, znajduj\u0105c zastosowanie zar\u00f3wno w rywalizacji sportowej jak, i turystyce i rekreacji.<\/p>\n
Ameryka\u0144skich pionier\u00f3w i kowboj\u00f3w, przemierzaj\u0105cych bezkresne po\u0142acie kontynentu ameryka\u0144skiego mo\u017cemy nazwa\u0107 pierwszymi turystami w stylu western. Mimo ze cele dzisiejszego turysty s\u0105 zgo\u0142a inne, to jednak spos\u00f3b podr\u00f3\u017cowania, ilo\u015b\u0107 godzin sp\u0119dzonych w siodle, konieczno\u015b\u0107 u\u017cycia bezpiecznego i wygodnego sprz\u0119tu oraz pos\u0142usznego konia pozosta\u0142a niezmieniona do dzisiaj.<\/p>\n
Patrz\u0105c z punktu widzenia turysty, opr\u00f3cz pogody najwi\u0119kszy wp\u0142yw na pozytywna ocen\u0119 wycieczki czy rajdu ma dobrze wyszkolony i pos\u0142uszny ko\u0144. Wykorzystuj\u0105c metody treningowe stylu western mo\u017cemy takiego konia przygotowa\u0107. W ostatnich kilkunastu latach bardzo du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy si\u0119 szkolenie koni metoda Natural Horsemanship. Jest to naturalna metoda treningu koni, kt\u00f3rej zasada jest postrzeganie konia jako partnera i przyjaciela cz\u0142owieka, jednak to cz\u0142owiek ustawia si\u0119 na pozycji lidera w stosunku do konia. Metoda ta rozwija\u0142a si\u0119 na przestrzeni setek lat, kiedy to cz\u0142owiek obserwowa\u0142 stada dziko \u017cyj\u0105cych koni, poznawa\u0142 ich zachowania stadne oraz j\u0119zyk cia\u0142a jakim konie porozumiewaj\u0105 si\u0119 miedzy sob\u0105. Na podstawie tych obserwacji opracowano spos\u00f3b porozumiewania si\u0119 cz\u0142owieka i konia. Wykorzystuj\u0105c gesty oraz ustawienie naszego cia\u0142a wzgl\u0119dem konia mo\u017cemy w czasie treningu porozumiewa\u0107 si\u0119 z nim i w ten spos\u00f3b przekazywa\u0107 mu nasze polecenia. Najwa\u017cniejsze jest porozumienie z koniem na zasadzie partnerstwa, a nie strachu i uleg\u0142o\u015bci. Taki spos\u00f3b pracy z koniem ustawia cz\u0142owieka na pozycji lidera (tak jak w ka\u017cdym stadzie jest ko\u0144-przewodnik, kt\u00f3ry czuwa nad bezpiecze\u0144stwem stada, a tak\u017ce decyduje o tym co i kiedy stado b\u0119dzie robi\u0107).<\/p>\n
Pocz\u0105tkowy trening odbywa si\u0119 w round penie. Jest to okr\u0105g\u0142y wybieg, zazwyczaj o \u015brednicy 16 m , z wysokimi na ok. 180 cm \u015bcianami, tak aby on nie m\u00f3g\u0142 wystawia\u0107 g\u0142owy na zewn\u0105trz. \u015aciany round penu mog\u0105 by\u0107 a\u017curowe b\u0105d\u017a pe\u0142ne tzn. w ca\u0142o\u015bci odeskowane. To drugie rozwi\u0105zanie izoluje konia od czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych i ca\u0142a jego uwaga mo\u017ce by\u0107 skupiona na osobie prowadz\u0105cej trening. Pod\u0142o\u017ce w round penie musi by\u0107 piaszczyste, warstwa oko\u0142o 15 cm. Zapobiega ono po\u015blizgni\u0119ciu lub przewr\u00f3ceniu si\u0119 konia, a tak\u017ce dzia\u0142a jak amortyzator. Zbyt g\u0142\u0119boki piasek nie jest dobry gdy\u017c przeci\u0105\u017ca mi\u0119\u015bnie i stawy zwierz\u0119cia. Pracuj\u0105c z ko\u0144mi w round penie u\u017cywa si\u0119 lassa do pop\u0119dzania konia (niekt\u00f3rzy trenerzy stosuj\u0105 d\u0142ugi bat). Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 mow\u0105 cia\u0142a mo\u017cemy spowodowa\u0107 porusza si\u0119 stepem, k\u0142usem, galopem, zatrzymuje si\u0119 i zmienia kierunki. Po uzyskaniu porozumienia z koniem w round penie mo\u017cna przyst\u0105pi\u0107 do siod\u0142ania i jazdy. Dobrze jest jednak po\u015bwi\u0119ci\u0107 wi\u0119cej czasu na prace z koniem z ziemi przy pomocy kantara sznurkowego i lin r\u00f3\u017cnej d\u0142ugo\u015bci. Praca przy u\u017cyciu lin (tzw. lateral longeing) polega na wskazywaniu koniowi drogi lub przeszkody kt\u00f3ra ma pokona\u0107 a sygna\u0142y przez nas wysy\u0142ane za pomoc\u0105 umiej\u0119tnego manewrowania lin\u0105, zapobiegj\u0105 zmianie kierunku lub omini\u0119ciu przeszkody. Metoda ta daje bardzo dobre rezultaty z ko\u0144mi p\u0142ochliwymi, boj\u0105cymi si\u0119 przeszk\u00f3d terenowych (r\u00f3w, woda, skarpa, mostki itp.), a tak\u017ce uspokaja konia i \u0142agodzi jego nerwowe reakcje na elementy otoczenia. Mo\u017cna ja stosowa\u0107 do treningu koni m\u0142odych, jak r\u00f3wnie\u017c korygowania problem\u00f3w u koni starszych. Osi\u0105gaj\u0105c post\u0119py w nauce przechodzimy kolejno na coraz d\u0142u\u017csze liny, wyczu\u0142a to konia na nasze polecenia, gdy\u017c s\u0105 one przekazywane z coraz wi\u0119kszej odleg\u0142o\u015bci, przez co impulsy s\u0105 coraz s\u0142absze. Lina i kantar mimo swojej prostoty daj\u0105 nam pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad ruchami konia, bez u\u017cycia si\u0142y fizycznej. Metoda ta pozwala te\u017c na umocnienie pozycji cz\u0142owieka jako lidera w dwuosobowym stadzie ko\u0144 – cz\u0142owiek. Ten spos\u00f3b szkolenia prowadzi do przygotowania konia pos\u0142usznego i spokojnego, \u0142atwo pokonuj\u0105cego przeszkody terenowe; idealnego do turystyki. Po takim przygotowaniu konia z ziemi, trening pod siod\u0142em jest du\u017co \u0142atwiejszy i szybciej mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 po\u017c\u0105dany efekt.<\/p>\n
Dalszy trening konia pod siod\u0142em przebiega w ten spos\u00f3b, ze ko\u0144 prowadzony jest g\u0142\u00f3wnie dosiadem i \u0142ydkami, oraz na lu\u017anej wodzy. Na porz\u0105dku dziennym jest r\u00f3wnie\u017c u\u017cycie g\u0142osu jako pomocy. Przy pracy z m\u0142odym koniem stosowane pomoce nie s\u0105 ukrywane jak w stylu klasycznym, a wr\u0119cz przeciwnie s\u0105 mocno akcentowane ( np. odstawienie r\u0119ki lub nogi w bok lub do przodu). W miar\u0119 post\u0119p\u00f3w w treningu te pomoce staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej niewidoczne i obserwuj\u0105c dobrze wyszkolonego konia odnosimy wra\u017cenie, \u017ce je\u017adziec prowadzi go \u201emy\u015blami\u201d.<\/p>\n
Oddzia\u0142ywanie na konia jest delikatne lecz stanowcze. Bardzo wa\u017cne jest te\u017c stopniowanie nat\u0119\u017cenia pomocy. Na pocz\u0105tku stosujemy pomoc najdelikatniejsza- g\u0142os, a w nast\u0119pnej kolejno\u015bci dzia\u0142amy \u0142ydkami i dosiadem. Taka gradacja pomocy wyczula konia i uczy go odpowiada\u0107 na najdelikatniej przekazane polecenia. Poniewa\u017c g\u0142\u00f3wn\u0105 pomoc\u0105 stosowana w je\u017adzie western jest operowanie ci\u0119\u017carem je\u017ad\u017aca, podstawa dobrego porozumienia z koniem jest r\u00f3wnowaga je\u017ad\u017aca we wszystkich chodach. R\u00f3wnowag\u0119 te osi\u0105gamy przez prawid\u0142ow\u0105 pozycje w siodle. Konstrukcja siod\u0142a westernowego zapewnia je\u017ad\u017acowi rozlu\u017aniony i wygodny dosiad. Sp\u0119dzenie w tym siodle kilku d\u0142ugich godzin nie jest m\u0119cz\u0105ce dla je\u017ad\u017aca. Wygodne, g\u0142\u0119bokie siedzisko, szerokie pu\u015bliska (fenders) oraz strzemiona z du\u017c\u0105 p\u0142ask\u0105 stopka zapewniaj\u0105 je\u017ad\u017acowi wygod\u0119 i poczucie bezpiecze\u0144stwa. Na wygod\u0119 wp\u0142ywa tez d\u0142ugo\u015b\u0107 pu\u015blisk. S\u0105 one d\u0142u\u017csze ni\u017c. w stylu klasycznym, przez co noga je\u017ad\u017aca jest bardziej wyprostowana i przesuni\u0119ta do przodu, z pi\u0119t\u0105 obci\u0105gni\u0119t\u0105 w d\u00f3\u0142 i palcami stopy nieznacznie odchylonymi na zewn\u0105trz. W odr\u00f3\u017cnieniu od stylu klasycznego je\u017adziec nie trzyma si\u0119 siod\u0142a kolanami. Taka pozycja zapewnia je\u017ad\u017acowi r\u00f3wnowag\u0119 we wszystkich chodach. R\u0119ce z wodzami znajduj\u0105 si\u0119 przed siod\u0142em, oko\u0142o 5 cm nad ro\u017ckiem (hornem) siod\u0142a.<\/p>\n
Wracaj\u0105c do siod\u0142a westernowego, to jest ono tak zbudowane aby z jednej strony zapewni\u0107 maksymalny komfort dla je\u017ad\u017aca, a z drugiej strony siod\u0142o to musi by\u0107 wygodne dla konia . Siod\u0142o to inaczej zwane kulbak\u0105 westernow\u0105 zbudowane jest na podobnej zasadzie co kulbaka wojskowa. Dwie d\u0142ugie \u0142awki, obszyte du\u017cymi p\u0142atami skory pozwalaj\u0105 na roz\u0142o\u017cenie ci\u0119\u017caru je\u017ad\u017aca i ekwipunku na du\u017cej powierzchni na ko\u0144skim grzbiecie. Na terlice sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 jeszcze tylni \u0142\u0119k( cantle) oraz widelec z ro\u017ckiem (fork with horn). Siod\u0142o z przodu i z tylu posiada pary rzemieni do troczenia sakw, p\u0142aszcza, derki i innego ekwipunku. W u\u017cyciu s\u0105 zar\u00f3wno sakwy du\u017ce mocowane za tylnym lekiem, jak i mniejsze zak\u0142adane z przodu siod\u0142a, na horn. Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, ze jest wiele typ\u00f3w siode\u0142 westernowych. Ka\u017cda konkurencja sportu westernowego wymaga innego siod\u0142a. Dla potrzeb turystyki najodpowiedniejsze b\u0119d\u0105 siod\u0142a typu trail, kt\u00f3re posiadaj\u0105 niezb\u0119dne wyposa\u017cenie do troczenia ekwipunku, a tak\u017ce uchwyty( tzw. d-ringi) do przypinania napier\u015bnika. Dobrym rozwi\u0105zaniem do turystyki s\u0105 siod\u0142a z Cordury. Przy terlicy wykonanej z kompozytu, siedzisko, widelec i ro\u017cek wykonane s\u0105 ze sk\u00f3ry, a reszta ( po\u0142y, fender) zrobione s\u0105 z wytrzyma\u0142ego materia\u0142u- cordury. Takie siod\u0142a opr\u00f3cz ceny, kt\u00f3ra oscyluje w przedziale 300-400 $, maj\u0105 jeszcze jedn\u0105 zalet\u0119. S\u0105 lekkie (normalne siod\u0142o wa\u017cy ok. 20-25kg), co ma znaczenie szczeg\u00f3lnie dla kobiet oraz w przypadku wykorzystania ich na rajdy wielodniowe. Najbardziej znanymi wytw\u00f3rcami tego typu siode\u0142 s\u0105 Abbetta i Red Horn.<\/p>\n
Siod\u0142a westernowe ze wzgl\u0119du na swoja budow\u0119 s\u0105 bardzo stabilne na grzbiecie konia, jednak w przypadku poruszania si\u0119 w terenie pag\u00f3rkowatym lub g\u00f3rskim z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 stromych podjazd\u00f3w konieczne jest u\u017cycie napier\u015bnika, kt\u00f3ry zapobiega zsuwaniu si\u0119 siod\u0142a do tylu.<\/p>\n
Podstawowym elementem, wp\u0142ywaj\u0105cym na bezpiecze\u0144stwo i wygod\u0119 jazdy jest dob\u00f3r odpowiedniej wielko\u015bci siod\u0142a zar\u00f3wno dla je\u017ad\u017aca jak i dla konia. Wielko\u015b\u0107 siedziska oznaczana jest w calach, i przyk\u0142adowo je\u017adziec o wodze ok.70 kg i wzro\u015bcie 170 cm potrzebuje siod\u0142a wielko\u015bci 16 cali.<\/p>\n
Ka\u017cde siod\u0142o posiada r\u00f3wnie\u017c oznaczenie wielko\u015bci terlicy np. Quarter horse bars, Semi-Quarter bars, Arabian bars… Oznaczenia te m\u00f3wi\u0105 o wielko\u015bci i kacie pod jakim ustawione s\u0105 \u0142awki terlicy. Dob\u00f3r siod\u0142a do konia nale\u017cy przeprowadzi\u0107 bardzo starannie i dok\u0142adnie, gdy\u017c wszelkie niedopatrzenia na tym etapie odbija si\u0119 potem w trakcie rajdu powa\u017cn\u0105 kontuzj\u0105 konia. Do turystyki w Polsce u\u017cywa si\u0119 wielu ras koni, o bardzo zr\u00f3\u017cnicowanej budowie, dlatego nale\u017cy by\u0107 bardzo ostro\u017cnym w przypadku przek\u0142adania siod\u0142a z konia na konia. Wiele siode\u0142 dost\u0119pnych na naszym rynku jest zbyt du\u017cych i zbyt szerokich na nasze konie, gdy\u017c zosta\u0142y zaprojektowane na konie rasy Quarter, o bardzo szerokim grzbiecie i ma\u0142ym k\u0142\u0119bie. U\u017cycie takiego siod\u0142a na konia szczuplejszego, o wybitnym k\u0142\u0119bie powoduje urazy k\u0142\u0119bu, gdy\u017c widelec siod\u0142a le\u017cy na k\u0142\u0119bie, uciskaj\u0105c go w czasie jazdy. Prawid\u0142owe dopasowanie siod\u0142a jest wtedy gdy \u0142awki le\u017ca na ca\u0142ej swojej d\u0142ugo\u015bci na grzbiecie konia i gdy mo\u017cemy w\u0142o\u017cy\u0107 2 palce w przestrze\u0144 miedzy k\u0142\u0105b konia a widelec siod\u0142a. Niedopuszczalna jest sytuacja, gdy \u0142awki opieraj\u0105 si\u0119 ko\u0144cami na grzbiecie konia, wywieraj\u0105c punktowy nacisk na okolice k\u0142\u0119bu i na l\u0119d\u017awie. W tym przypadku przekre\u015blona zostaje ca\u0142a idea konstrukcji siod\u0142a, czyli roz\u0142o\u017cenie ci\u0119\u017caru je\u017ad\u017aca i ekwipunku na wi\u0119kszej powierzchni, a przede wszystkim ucisk okolic k\u0142\u0119bu mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych jego uraz\u00f3w. W niewielkim zakresie w prawid\u0142owym dopasowaniu siod\u0142a mo\u017ce pomoc u\u017cycie grubszego potnika, lub przy bardzo szczup\u0142ym koniu potnika korekcyjnego. Potnik ten jest bardzo gruby w przedniej cz\u0119\u015bci, a dla koni z wysokim k\u0142\u0119bem mo\u017ce by\u0107 rozci\u0119ty u g\u00f3ry. Nie nale\u017cy stosowa\u0107 kilku warstw potnik\u00f3w, gdy\u017c wtedy siod\u0142o jest niestabilne na grzbiecie konia i musimy mocno doci\u0105ga\u0107 popr\u0119g. Ze wzgl\u0119du na budow\u0119 siod\u0142a zasada jest, ze popr\u0119g dopinany jest du\u017co l\u017cej ni\u017c w stylu klasycznym. Po doci\u0105gni\u0119ciu miedzy popr\u0119g a cia\u0142o konia mo\u017cemy wsun\u0105\u0107 p\u0142asko u\u0142o\u017con\u0105 d\u0142o\u0144. Jest to bardzo praktyczne na szlaku, gdzie przy kr\u00f3tkich postojach nie musimy luzowa\u0107 popr\u0119gu, a konie mog\u0105 np. skuba\u0107 traw\u0119 bez obawy, \u017ce zostan\u0105 zapopr\u0119\u017cone. Oczywi\u015bcie przy d\u0142u\u017cszych postojach dobrym zwyczajem jest rozsiod\u0142anie koni, wysuszenie ko\u0144skich grzbiet\u00f3w i w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci potnik\u00f3w. Z punktu widzenia turysty najlepsze s\u0105 potniki wykonane z naturalnych materia\u0142\u00f3w ( we\u0142na), gdy\u017c zapewniaj\u0105 one dobre odprowadzanie wilgoci i wentylacje ko\u0144skiego grzbietu. Musz\u0105 one mie\u0107 te\u017c odpowiedni\u0105 grubo\u015b\u0107, aby zabezpiecza\u0142y konia przed uciskiem twardych cz\u0119\u015bci siod\u0142a. Nowym rozwi\u0105zaniem s\u0105 te\u017c dost\u0119pne na rynku potniki neoprenowe, kt\u00f3rych zalet\u0105 jest dobra amortyzacja i ochrona ko\u0144skiego grzbietu jak r\u00f3wnie\u017c \u0142atwo\u015b\u0107 utrzymania w czysto\u015bci. Dope\u0142nieniem wyposa\u017cenia siod\u0142a jest popr\u0119g. Do turystyki dobrym rozwi\u0105zaniem b\u0119dzie popr\u0119g wykonany z neoprenu, wygodny dla konia i \u0142atwy do utrzymania w czysto\u015bci.<\/p>\n
Wiele os\u00f3b ogl\u0105daj\u0105c filmy kowbojskie -westerny mog\u0142o sobie wyrobi\u0107 pogl\u0105d, ze w\u0119dzid\u0142a u\u017cywane w stylu western to tylko w\u0119dzid\u0142a z czankami. Nie jest to do ko\u0144ca prawda. Regulaminy konkurencji sportowych m\u00f3wi\u0105, ze ko\u0144 5- letni i m\u0142odszy mo\u017ce by\u0107 pokazywany na zawodach na w\u0119dzidle typu snaffle bit ( w\u0119dzid\u0142o zbli\u017cone konstrukcja do w\u0119dzid\u0142a klasycznego) , a ko\u0144 6-letni i starszy musi by\u0107 pokazywany na w\u0119dzidle z czankami. Jednak dla potrzeb turystyki najodpowiedniejsze b\u0119dzie w\u0119dzid\u0142o typu snaffle bit, bez wzgl\u0119du na wiek konia. Na takim w\u0119dzidle rozpoczyna si\u0119 szkolenie koni m\u0142odych i wydaje si\u0119 ono spe\u0142nia\u0107 wszystkie wymagania turysty. Do takiego w\u0119dzid\u0142a u\u017cywamy wodzy typu split. S\u0105 to dwie roz\u0142\u0105czne, sk\u00f3rzane wodze, o d\u0142ugo\u015bci ok. 2.4 m ka\u017cda. Wodze te s\u0105 skrzy\u017cowane nad grzbietem konia i je\u017adziec trzyma je w obu r\u0119kach.<\/p>\n
Do wyboru mamy szeroka gam\u0119 uzd, od prostych z surowej sk\u00f3ry do bardzo ozdobnych, dekorowanych srebrem. Turyst\u0119 zadowoli uzda \u201erobocza\u201d z mocnej, grubej skory, w kt\u00f3rych system mocowania w\u0119dzid\u0142a i wodzy jest bardzo praktyczny. Zamiast klamerek lub \u015brub (chicago screw) zastosowano rzemienie, kt\u00f3re wi\u0105\u017ce si\u0119 na w\u0119ze\u0142. Praktyczno\u015b\u0107 tego systemu polega na tym, \u017ce w przypadku gdy np. ko\u0144 nadepnie na wodze zerwaniu ul\u0119gaj\u0105 tylko te rzemienie, a nie uzda lub wodze. Naprawa takiego uszkodzenia jest szybka i prosta, wystarczy wymieni\u0107 rzemienie.<\/p>\n
Maj\u0105c tak wyszkolonego i wyposa\u017conego konia mo\u017cemy planowa\u0107 d\u0142ugie w\u0119dr\u00f3wki po g\u00f3rach. Pomijam tutaj sprawy zwi\u0105zane z przygotowaniem fizycznym koni, kuciem i przegl\u0105dami weterynaryjnymi przed radami, gdy\u017c w stylu western nie odbiegaj\u0105 one od przygotowania koni w stylu klasycznym.<\/p>\n
Chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 jednak uwag\u0119 na fakt, \u017ce ca\u0142a filozofia uk\u0142adania koni do stylu western opiera si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce ko\u0144 wykonuje swoj\u0105 prac\u0119 samodzielnie, a ca\u0142a jego uwaga skupiona jest na je\u017ad\u017acu. Ko\u0144 ustawiony jest na odbi\u00f3r, czeka na polecenia wydawane przez je\u017ad\u017aca, a wszelkie samorzutne dzia\u0142ania s\u0105 eliminowane w procesie treningowym. Daje to w rezultacie konia pewnego i bezpiecznego zar\u00f3wno dla je\u017ad\u017ac\u00f3w zaawansowanych , jak i je\u017ad\u017ac\u00f3w o mniejszych umiej\u0119tno\u015bciach.<\/p>\n
Przemierzaj\u0105c bezkresne przestrzenie Ameryki kowboje dopasowali r\u00f3wnie\u017c najbardziej odpowiedni ekwipunek dla je\u017ad\u017aca. Zabezpiecza on je\u017ad\u017aca przed pal\u0105cym s\u0142o\u0144cem, jak te\u017c przed ch\u0142odem i deszczem. Do podstawowego wyposa\u017cenia nale\u017cy kapelusz z szerokim rondem, wysokie buty robocze typu roper, a tak\u017ce d\u0142ugie i obszerne p\u0142aszcze, zakrywaj\u0105ce je\u017ad\u017aca i jego siod\u0142o z ekwipunkiem ( tzw. duster lub slikers). Z pozosta\u0142ego ekwipunku zastosowanie w turystyce mo\u017ce znale\u017a\u0107 jeszcze lasso, kt\u00f3re mo\u017cna u\u017cy\u0107 na postoju lub biwaku, rozpinaj\u0105c je miedzy drzewami i wi\u0105\u017c\u0105c do niego konie.<\/p>\n
Kilkuletnia obserwacja wsp\u00f3\u0142istnienia obu styl\u00f3w jazdy w turystyce nasuwa pewne spostrze\u017cenia. Wielu przypadkach nast\u0105pi\u0142o przenikanie si\u0119 obu styl\u00f3w jazdy i czasami nie wiadomo kto jak je\u017adzi. Oba te style s\u0105 r\u00f3wnoprawne, oba uprawiane wed\u0142ug regu\u0142 przynosz\u0105 wiele rado\u015bci ludziom, a i \u017cycie koni w turystyce jest \u0142atwiejsze. Oba niestety nios\u0105 ze sob\u0105 pewne zagro\u017cenia. \u0179le dopasowany sprz\u0119t, z\u0142e metody treningu koni, brutalne obchodzenie si\u0119 z ko\u0144mi prowadzi do zerwania nici porozumienia z koniem o co tak zabiegali\u015bmy w czasie treningu z ziemi (round pen i lateral longeing). Ostrogi, tak powszechne w stylu western, spe\u0142niaj\u0105 swoj\u0105 rol\u0119, gdy u\u017cywa ich osoba do\u015bwiadczona. W przeciwnym razie staj\u0105 si\u0119 narz\u0119dziem tortur dla konia, mog\u0105 powodowa\u0107 jego nieprzewidywalne reakcje i spowodowa\u0107 niebezpieczn\u0105 sytuacj\u0119 dla je\u017ad\u017aca. Ko\u0144, kt\u00f3ry przeszed\u0142 solidne szkolenie westernowe, a u\u017cywany w turystyce nie b\u0119dzie wymaga\u0142 ostr\u00f3g do prawid\u0142owego prowadzenia. To samo dotyczy si\u0119 r\u00f3\u017cnych \u201epatent\u00f3w\u201d, kt\u00f3re wk\u0142adane s\u0105 koniowi do pyska, dla cel\u00f3w turystyki wystarczy zwyk\u0142y snaffle bit. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce turyst\u00f3w westernowych nie zrobi z nas zwyk\u0142a zamiana sprz\u0119tu. Konie klasyczne trenowane s\u0105 w inny spos\u00f3b, co innego jest od nich wymagane (np. odno\u015bnie samego ruchu do przodu i zebrania), reaguj\u0105 na inaczej stosowane pomoce ni\u017c konie westernowe i dlatego nie nale\u017cy im robi\u0107 zamieszania ikonie westernowe powinny chodzi\u0107 westernowo, a klasyczne klasycznie.<\/p>\n
I chcia\u0142by obali\u0107 jeszcze jeden mit, ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 za jazd\u0105 westernow\u0105 ju\u017c kilka lat, \u017ce w siodle westernowym nie mo\u017cna anglezowa\u0107 w k\u0142usie. Oczywi\u015bcie gdy kto\u015b startuje w zawodach westernowych to wsz\u0119dzie gdzie wymagany jest k\u0142us jest to k\u0142us wysiadywany (\u0107wiczebny). Poza zawodami, w czasie treningu i wyjazd\u00f3w w teren, mo\u017cemy anglezowa\u0107 w siodle westernowym.<\/p>\n
Na \u015bwiecie odbywa si\u0119 rocznie ok. 600 rajd\u00f3w wielodniowych( nierzadko na d\u0142ugo\u015bci kilkuset mil), kt\u00f3rym patronuje AQHA – American Quarter Horse Association, g\u0142\u00f3wna organizacja sprawuj\u0105ca nadz\u00f3r nad sportem i turystyk\u0105 w stylu western. W tych radach bierze udzia\u0142 kilkaset tysi\u0119cy ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n
Nie przez przypadek organizacje ameryka\u0144skie promuj\u0105 swoje konie nie tylko do sportu, ale tak\u017ce do turystyki. Zar\u00f3wno Quartery, jak i Painty czy Appaloosy to konie o bardzo spokojnym i zr\u00f3wnowa\u017conym charakterze, wytrzyma\u0142e, poruszaj\u0105ce si\u0119 bardzo wygodnymi chodami : jog i lope (bardzo wolny k\u0142us i galop) co w po\u0142\u0105czeniu ze sposobem jazdy westernowej, gdzie ko\u0144 prowadzony jest g\u0142ownie dosiadem i na lu\u017anej wodzy daje du\u017c\u0105 przyjemno\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cowania. W Stanach Zjednoczonych i innych krajach, gdzie AQHA ( American Quarter Horse Association) ma swoje filie wtym r\u00f3wnie\u017c w Polsce odbywa si\u0119 oko\u0142o 70 rajd\u00f3w wielodniowych w ramach programu AQHA Ride Program, kt\u00f3rym patronuje ta organizacja. Trasy tych rajd\u00f3w wiod\u0105 przez rezerwaty i parki narodowe, jak r\u00f3wnie\u017c \u015bladami wa\u017cnych wydarze\u0144 historycznych. Trasy takie wytyczone s\u0105 np. w Parku Yellowstone, a z tras historycznych do\u015b\u0107 znany jest Chief Josef Trail, upami\u0119tniaj\u0105cy ucieczk\u0119 Indian Nez-Perce przed kawaleri\u0105 ameryka\u0144sk\u0105. Przy tych szlakach, szczeg\u00f3lnie w parkach narodowych wyznaczone s\u0105 miejsca biwakowe wyposa\u017cone w wybiegi dla koni i miejsca noclegowe dla je\u017ad\u017ac\u00f3w. Rajdy te prowadzone s\u0105 przez wykwalifikowanych przewodnik\u00f3w, kt\u00f3rzy zdobywaj\u0105 kwalifikacje w specjalnych szko\u0142ach. R\u00f3wnie\u017c inne organizacje zajmuj\u0105ce si\u0119 ko\u0144mi westernowymi, takie jak APHA(American Paint Horse Association) i ApHC (Appaloosa Horse Club) maj\u0105 sw\u00f3j udzia\u0142 w rozwoju turystyki je\u017adzieckiej w stylu western.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tekst Wojciech Adamczyk Western w turystyce pod patronatem PTTK ma sw\u00f3j pocz\u0105tek w lipcu 2001 roku, kiedy to podj\u0119ta zosta\u0142a decyzja o mo\u017cliwo\u015bci rozszerzenia uprawnie\u0144 przodownickich II stopnia o licencje western. Zdobycie tej licencji dawa\u0142o przodownikom niezb\u0119dn\u0105, podstawow\u0105 wiedz\u0119 dotycz\u0105c\u0105…<\/span><\/p>\n